Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Handschoenmarkt, 2000 Antwerpen
450 jaar geleden werd het bisdom Antwerpen opgericht en de Onze-Lieve-Vrouwekerk omgedoopt tot de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. Voor deze prestigieuze tentoonstelling keren dankzij de samenwerking met het KMSKA acht van de mooiste altaarstukken uit de museumcollectie terug naar de Kathedraal. Naast deze werken stelt ook de Kathedraal er acht uit haar vaste collectie tentoon. Het gaat hier over veelal imposante werken, hoofdzakelijk triptieken van vaak wel 5m breed en 3m hoog die in het huidige kathedraalinterieur geïntegreerd zullen worden. Deze unieke ‘in situ’ hereniging geeft de bezoeker een spectaculair overzicht van meesterwerken uit de Gouden Eeuw van de Antwerpse schilderschool.
Open: maandag tot vrijdag: 10 – 17 uur, zaterdag 10 – 15 uur, zon- en feestdagen 13 – 16 uur (Wijzigingen mogelijk owv begrafenis of huwelijk)
Toegang: 5€ individueel | 3€ groep (min. 20 pers.), 60+ (enkel bij individueel bezoek) | 0€ -12
De tentoonstelling wordt verlengd tot aan de heropening van het KMSKA. In het Museum zijn belangrijke renovatiewerken gepland die starten begin 2011 en een tweetal jaren in beslag zullen nemen.
Meer info

Barokgang (achter de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek), Scherpenheuvel
Het bedevaartsoord van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel kocht de polyptiek `Passie en verrijzenis´ van de Franse kunstenaar Arcabas. Het werk is 18 meter lang en telt maar liefst 21 schilderijen. Het veelluik krijgt komende herfst zijn definitieve plaats in De Pelgrim, het onthaalcentrum van de bedevaartplaats. Maar eerst zal het samen met enkele werken uit de privécollectie van kardinaal Danneels tentoongesteld worden in de Barokgang achter de basiliek van Scherpenheuvel.
zaterdag: 14-18 uur | zon- en feestdagen: 10-13 uur en 14-18 uur
In de maand mei is de tentoonstelling ook open op dinsdag, woensdag en donderdag, telkens van 14 tot 18 uur. Voor groepen is de tentoonstelling op aanvraag ook toegankelijk buiten de vermelde openingstijden.

Sint-Baafskathedraal, Gent
Na drie decennia heeft de 'Kruisweg van de Stilte', een reeks expressionistische werken van Armand Demeulemeester (1926-2002), de Sint-Sixtusabdij van Westvleteren tijdelijk verlaten. Deze opmerkelijke kruisweg is nu in de crypte van de Sint-Baafskathedraal van Gent te bewonderen.
Dagelijks 8.30-18 uur
Groepen kunnen een geleid bezoek aanvragen.
Info: secretariaatkruisweg@sintsixtus.be en http://www.sintsixtus.be

Naar aanleiding van de uitgave van het boek Voetsporen van devotie. Processies in Vlaams-Brabant organiseert het Provinciebestuur Vlaams-Brabant i.s.m. KADOC een tentoonstelling met foto's van Jan Locus. De tentoonstelling is achtereenvolgens te bekijken op verschillende locaties in Vlaams-Brabant. Gratis te bezoeken.
- van 6 tot 25 april in de Sint-Annakerk in Oud-Heverlee
- van 3 tot 31 mei in de bibliotheek van Vilvoorde
- van 13 juni tot 30 juni in ontmoetingscentrum Ter Loo in Bellingen
- van 6 juli tot 8 augustus in de Sint-Leonarduskerk in Zoutleeuw
- van 15 augustus tot 5 september in het Stedelijk Museum in Aarschot
- van 9 september tot 24 oktober in HaBoBIB in Boortmeerbeek
- van 5 tot 21 november in de Sint-Sulpitiuskerk in Diest
- van 1 december tot 3 januari 2011 in GC De Maere in Tielt-Winge
Meer info

Memling in Sint-Jan - Hospitaalmuseum, Brugge
Deze tentoonstelling omvat een verzameling kostbare en delicate ivoren kunstwerken uit Brugse kerken, kloosters en musea. Het gaat om een aantal uitzonderlijke voorwerpen, veelal van religieuze oorsprong, maar ook gespen en een vroege haarspeld behoren tot de collectie. Deze unieke stukken, waarvan sommigen teruggaan tot de twaalfde eeuw, ziet u voor het eerst samen in de ziekenzalen van het middeleeuwse Sint-Janshospitaal.
Dagelijks open van 9.30 tot 17 uur, behalve op maandag
€ 8 (indiv.) | € 6 (red.) | € 1 (jongeren 6-25 jaar) | gratis t/m 5 jaar en Bruggelingen
Meer info
Lees meer over de tentoonstelling

Onze-Lieve-Vrouw ter Kapellekerk, Brussel
Ter gelegenheid van de 800ste verjaardag van de parochie Onze-Lieve-Vrouw ter Kapelle, wordt de kerkschat voor het eerst in twintig jaar tentoongesteld. Er zijn ook tal van andere evenementen gepland, meer info op www.800jaarkapellewijk.be
Open: maandag-zaterdag: 11-19 uur | gesloten op zondag en maandag
Toegang: € 2

Musée provincial des Arts anciens du Namurois, Hôtel de Gaiffier d'Hestroy, 24, rue de Fer B-5000 Namur
Van de jaren 1850 tot 1950 kende de productie van gipsen devotiebeelden hun bloeitijd. Miljoenen exemplaren werden in serie vervaardigd in grote bedrijven (Parijs, Munchen…) en over de ganse wereld verkocht. Tegenwoordig in diskrediet geraakt, veracht en uit hun historische en religieuze context gehaald, verdwijnen ze langzaam uit onze omgeving. Door een reeks grote devotiebeelden te tonen, bestemd voor kerken en verbonden met de streek van Namen, wil de tentoonstelling de aandacht vestigen op deze productie en haar originaliteit onderlijnen. Vier thema’s komen aan bod: de analyse van de productie (technische aspecten, voorbeelden, activiteit van de Naamse ateliers Gérard et Casci…); de volksdevotie, het standpunt van de Kerk; de ongenade. De broze kunstwerken zijn gekenmerkt door een grote rijkdom aan versieringen, een verzorgde en subtiele polychromie in dienst van de doctrines, weelderige verguldsels, het streven naar idealistisch getint realisme, afbeeldingen van een wereld die perfect wil zijn.
Toegang: € 5 | € 2,50 (groepen, studenten, derde leeftijd) | € 1,50 (scholen) | gratis voor kinderen onder 12 jaar
Meer info

50 jaar ziekentriduüm op het begijnhof van Turnhout
Begijnhofmuseum – TRAM 41, Turnhout
Tentoonstelling over de jarenlange traditie van het ziekentriduüm op het Turnhoutse begijnhof. Een ziekentriduüm is een initiatief binnen de katholieke Kerk waarbij zieke mensen bij elkaar gebracht worden die zelf niet meer in staat zijn om regelmatig een misviering bij te wonen. Gedurende drie opeenvolgende dagen komen ze samen in en rond een kerk voor de eucharistieviering, om te biechten, de handoplegging te krijgen en te bezinnen in het gezelschap van lotgenoten. Turnhout was na Antwerpen de tweede Vlaamse stad die een eucharistisch ziekentriduüm inrichtte.
Open: dinsdag tot zaterdag van 14-17 uur | zondag 11-17 uur | gesloten op maandag
Tijdens de zomermaanden juli en augustus is het Begijnhofmuseum elke woensdag gratis toegankelijk.
Meer info

Joods Museum van België, Miniemenstraat 21, Brussel
Voor het eerst onthult het joods Museum van België zijn verzameling affiches. Die tentoonstelling toont ruim 250 documenten uit een enige verzameling waarvan de oudste exemplaren ons terugvoeren naar de tijd van Keizer Napoleon I en daarna naar de Belle Epoque. De ontleningen uit Belgische en buitenlandse openbare en privé verzamelingen tonen ons de verscheidenheid van de debatten die in elk tijdvak werden gevoerd.
Open: 10-17 uur | gesloten op maandag
Toegang: € 5 | € 3 (kinderen, studenten en senioren) | Gratis op de eerste zondag van de maand
Meer info

kerk Sint-Anna-ten-Drieën, Hanegraefstraat te Antwerpen-Linkeroever
In het raam van de actie Open Kerken kan je in de kerk Sint-Anna-ten-Drieën op de Antwerpse Linkeroever gaan kijken naar een grote overzichtstentoonstelling van de Antwerpse kunstenares Veerle Rooms. Ondanks de afstand tussen de continenten vond zij op veel plaatsen dezelfde tekens, symbolen en mythische verhalen. De verschillende godsdiensten en culturen komen in deze tentoonstelling dan ook ruim aan bod.
Vrij te bezoeken elke zaterdag- en zondagnamiddag van 13.30 tot 17.30 uur
Meer info

Modemuseum Hasselt
De expo focust op de relatie tussen (hedendaagse) mode en religie. De nadruk ligt op de integratie en vertaling van religieuze symboliek in ontwerpen van de afgelopen decennia.
Meer info
Reportage op Cobra.be

Diamantmuseum, Antwerpen
Het hart als symbool van de liefde is een wijdverspreide traditie waarbinnen Vlaamse hartjes passen. Het zijn juweeltjes, vervaardigd tussen 1830 en 1880, vaak bezet met roos geslepen diamanten of met diamantschilfers en die centraal staan in de expo “HarT voor HarD”. Men schonk ze aan de vrouw des huizes ter ere van Moederdag, de dag waarop men Maria als patrones voor alle moeders viert. De sterke band met de Mariadevotie geeft hen een folkloristisch aspect waardoor men ze als cultuurhistorisch erfgoed kan bestempelen.
Open: dagelijks 10-17.30 uur | woensdag gesloten
€ 6 | € 4 kortingtarief (groepen, jongeren -25, ...) | gratis voor -12 jaar, blinden, rolstoelgebruikers, ...
Meer info

KADOC, Leuven
De blikken dozen op deze tentoonstelling zijn het resultaat van de passie van Yvette Dardenne. Zij bouwde een collectie uit van zo’n vijftigduizend stuks. De tentoonstelling toont dus slechts een fractie. ‘Religie’ is de toets waaraan de dozen een voor een zijn onderworpen.
maandag - vrijdag: 9-17 uur | zaterdag 9-12.30 uur
gesloten 17, 21, 24 en 31 juli; 7 en 14 augustus; 6, 10 en 11 september 2010
gratis toegang
Meer info

Ten Duinen abdijmuseum, Koksijde
De tentoonstelling ‘Van Sint-Idesbald tot Graceland. Onsterfelijke aanbidding, eeuwige roem’ legt de link tussen de reliekcultuur in de middeleeuwen en de personencultus van vandaag.
Meer info

Museum Kortrijk 1302 (Begijnhofpark)
OnGELOOFlijk! eemt je mee door anderhalve eeuw volksgeloof in Kortrijk. Gebruiken en tradities van gisteren en vandaag komen tot leven in geuren en kleuren, in al hun veelzijdigheid en met hun duistere kantjes. Een belevingsparcours leidt de bezoeker door geloof en bijgeloof in het alledaagse leven, angs overgangsrituelen, heiligenverering, mirakels en massaal bijgewoonde feesten en processies. Pittige verwijzingen naar kunst, design, mode en jongerenculturen, maken van een bezoek een geestverruimende ervaring. Een verrassend totaalprogramma speelt in op het thema van de tentoonstelling.
Toegang: € 4 | € 3 (groepen, senioren) | € 1 (student) | Kinderen gratis | Educatieve rondleiding € 2 pp
Meer info

Museum Kloster Bentlage (Rheine, Duitsland)
De culturele betekenis van de kruisheren in West-Europa”. Het museum, een voormalig kruisherenklooster, toont schilderijen en beeldhouwwerken, goud- en zilverwerk, handschriften en liturgische gewaden naar aanleiding van de 800ste verjaardag van de enige religieuze orde die in de Lage Landen werd opgericht. Alle info: www.kloster-bentlage.de

Kerk in Nood, Abdij van Park 5, Heverlee
Koen Lemmens is religieus kunstenaar en stelt zijn werk tentoon in het nationaal secretariaat van Kerk in Nood in Heverlee. De tentoonstelling heet 'Sedes Gratiae', de genadestoel, een middeleeuwse voorstelling van de Heilige Drievuldigheid. God de Vader, neergezeten op een troon, draagt de gekruisigde Christus en de Heilige Geest zweeft rond in de gedaante van een duif. Koen Lemmens geeft dit weer door een geheel van betekenisvolle lijnen en kleuren die de relaties tussen de Vader, de Zoon en de Geest uitdrukken.
De tentoongestelde werken worden verkocht ten voordele van de theologische vorming van zeventig seminaristen in Kazan (Rusland).
Meer info: website Koen Lemmens | website Kerk in nood

Een verloren gewaand paneel van een befaamde Vlaamse primitief terugvinden, gebeurt zelden. Hierdoor vier samenhorende topstukken van die schilder herenigen, na een scheiding van enkele eeuwen, is nog zeldzamer. In Museum Mayer van den Bergh gebeurt het dit najaar. Twee panelen zijn bovendien gerestaureerd. Het stralende resultaat is ontroerend en prachtig.
Open: dinsdag tot zondag van 10-17 uur | gesloten: maandag, 1 en 2 november
Toegang: € 5 | € 3,00 reductie
Meer info

Sint-Laurentiuskerk, Poeseledorp 1, 9850 Poesele
Met deze tentoonstelling, met een internationaal tintje, wil heemkring Het Land van Nevele via de verering van de heilige Donatus niet enkel een blik werpen op wat volksdevotie is en hoe het tot stand komt maar ook bekijken wat er van overblijft in onze moderne samenleving. Is onze donderheilige er een die afgedaan heeft in onze moderne samenleving of is het een heilige van alle tijden geworden?
Open: zondag 10-12 uur en 14-18 uur | andere dagen: 14-18 uur op afspraak
Toegang gratis
Meer info

Sint-Annazaal in het Sint-Elisabeth Begijnhof, Kortrijk
‘Zalig de armen' geeft een retrospectieve, panoramische blik op de armen- en ziekenzorg te Kortrijk door de eeuwen heen. Anekdotes en diverse media zorgen voor een boeiende mix van sociale geschiedenis en ontspanning. In het kader van Open Monumentendag 2010.
Open: zaterdag en zondag: 10-18 uur | tijdens de week enkel op afspraak voor groepen
gratis
Meer info: 056 24 48 38 - berber.dhaene@ocmwkortrijk.be

Open Monumentendag focust dit jaar op de 4 elementen: water, aarde, lucht en vuur.
Meer info

Museum M, Leuven
De Bijbel van Anjou is een pronkhandschrift met sublieme miniaturen. Het kwam tot stand in de waanzinnige veertiende eeuw aan het tumultueuze Koninklijk Hof van Napels. Macht, intriges, goud en enkele uitzonderlijke kunstenaars vormen een explosieve mix.
De tentoonstelling toont 66 verluchte folio's voor de allereerste keer, en meteen ook voor het laatst. Het is een unieke kans om ze 'in het echt' te bewonderen. De folio’s zijn voorzichtig losgemaakt. Na de tentoonstelling wordt het fragiele juweel onherroepelijk weer ingebonden en verdwijnt de bijbel opnieuw in de kluis van de Maurits Sabbebibliotheek, Faculteit Godgeleerdheid (K.U.Leuven). Vanaf dan is de Bijbel van Anjou, topstuk van de Vlaamse Gemeenschap, alleen nog online raadpleegbaar.
Meer info: www.bijbelvananjou.be | Museum M

Onzen Heertje Erfgoedvereniging vzw Poperinge
Locatie: Vormingplus, Gasthuisstraat 8, 8970 Poperinge
U wordt wel eens geconfronteerd met de restanten van het rijke Roomse leven. U hebt er zelf wel af en toe iets over gehoord en herinnert u wellicht bepaalde details. U ziet dat de realia over de devotie van de voorouders gaandeweg van de 'schoendoos' of de 'berging op zolder' in de vergetelheid geraken. Precies om daar iets aan te doen, om wat wegwijs te geraken in wat 'gebenedijd' is en 'verloren' dreigt te geraken, wil Onzen Heertje Erfgoedvereniging vzw Poperinge daar iets aan doen.
Programma en praktische informatie

Museum Abdij van Park, Heverlee

OC De Boerenpoort, Grote Baan 183, 9120 Melsele (Beveren-Waas)
Op zaterdag 2 oktober 2010 organiseren de provincie Antwerpen, de provincie Oost-Vlaanderen en het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur (CRKC) vzw, partners in het project 'Religieus erfgoed online' de eerste ontmoetingsdag voor gebruikers van de CRKC-databank. Het centrale thema is ‘religieus erfgoed ontsluiten’.
In de voormiddag wordt er ingegaan op toepassingen en recente ontwikkelingen in de databank en is er ruimte voor debat over het centrale thema, toegepast op het project en de databank. In het namiddagprogramma is er een rondrit voorzien in het Land van Waas met aandacht voor enkele praktijkvoorbeelden van ontsluiting van religieus erfgoed.
Deelname aan de ontmoetingsdag is gratis (broodjeslunch inbegrepen), wel vooraf inschrijven via info@crkc.be (omwille van praktische redenen wordt het deelnemersaantal beperkt tot maximaal 150)
Meer info: uitnodiging met programma en wegbeschrijving

Sint-Katharinakerk, Hoogstraten
Hoogstraten viert in 2010 zijn achthonderd jarig bestaan als Stad en Vrijheid. In die rijke geschiedenis is het Heilig Bloed van Boxtel-Hoogstraten reeds 358 jaar prominent aanwezig. Het feestjaar 2010 wordt afgesloten met een tentoonstelling van de kerkschatten, gewaden, beelden en archivalia rond het Heilig Bloed.
Open: dinsdag tot zondag: 11-16 uur | maandag enkel na afspraak (via Heilig-Bloedstichting (Johan Ooms, 0472/63.09.09 en johan.ooms1@telenet.be) of het parochiesecretariaat (secretaris Jef Janssens, 03/314. 51.54))
Meer info

Museum M, Leuven
Deze tentoonstelling brengt een aantal topstukken uit de verzamelingen van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, de K.U.Leuven en de Université Catholique de Louvain na lange tijd weer samen. Het gaat om een collectie etnografische voorwerpen die 100 jaar geleden werden verzameld door missionarissen van Scheut in Mayombe, een streek in Neder-Congo, dicht bij de monding van de Congostroom.
Meer info: Museum M | www.congo2010.be

KADOC, Leuven
Studiedag over de tekeningen- en plannencollecties van de Sint-Lucasschool Gent en van het glazeniersatelier Capronnier. De diepgaande en geautomatiseerde ontsluiting van beide reusachtige verzamelingen werd onlangs afgerond. KADOC-medewerkers zullen ingaan op diverse aspecten van de beschrijving, de ordening, de ontsluiting en de bewaring van die bestanden, evenals op hun inhoud en hun historisch belang. Een panel van deskundigen zal voor elk van beide verzamelingen o.a. blijven stilstaan bij hun potentieel op het vlak van het kunsthistorisch onderzoek, de restauratiepraktijk en de monumentenzorg.
Aansluitend bij deze studiedag zal LIAS, het Leuvens Integraal Archiveringssysteem, voor de eerste maal aan een ruimer publiek worden gepresenteerd.
Studiedag en presentatie kunnen apart of opeenvolgend worden bijgewoond. Het definitieve programma vindt u weldra op de KADOC-website.

Het Stadsmus, Hasselt (Tuincafé)
Spreker: Mieke Strauven, stadsarchivaris
Wie het woord doods- of bidprentje hoort, denkt automatisch aan de dood en verdriet. Deze prentjes zijn dan ook een belangrijk medium om de herinnering aan een dierbare overledene levend te houden. Vaak zijn ze van een ongekende schoonheid. Maar hoe is het fenomeen van de bidprentjes ontstaan? Hoe raakte het verspreid? Wat zijn de kenmerken ervan en hoe veranderde de vormgeving doorheen de jaren? Welke functie en betekenis hadden ze? Mieke Strauven, stadsarchivaris, zoemt aan de hand van concrete voorbeelden uit de collectie van het stadsarchief in op alle aspecten van de bidprentjes.
Toegang: gratis (brochure kost € 2)
Meer info: www.hetstadsmus.be