Om een object optimaal te bewaren voor de toekomst, is het van primordiaal belang dit voorwerp op een goede manier te manipuleren en op te slaan na gebruik. Dit is het begin van de preventieve conservatie.

Gebruik van objecten 

Een deel van de voorwerpen in een kerkinterieur worden nog frequent gebruikt voor de eredienst of devotie.  Voor een aantal van deze objecten, zoals kelken of kazuifels, is het manipuleren/vastnemen erg nefast voor hun bewaring.  Indien het om kunsthistorisch waardevolle of fragiele stukken gaat, moet overwogen worden of het niet mogelijk deze voorwerpen bij courant gebruik in de liturgie te vervangen door minder waardevolle exemplaren.

Kaarsen en bloemen kunnen schade toebrengen aan een meubel, beeld of schilderij.  Toch bestaan ook hier mogelijkheden om risico's te beperken. Noveenkaarsen produceren bijvoorbeeld minder roet dan gewone kaarsen. Het voorzien van een afgesloten ruimte met afzuiging is ook een oplossing tegen roetsporen. Bloemen en planten dienen steeds op voldoende afstand van een kunstvoorwerp geplaatst te worden. Het begieten met water kan lelijke kringen nalaten, indien er geen waterdicht schaaltje onder de bloempot staat, met daaronder een stukje vilt.

Opslag van objecten

Veel voorwerpen staan opgeslagen in sacristieën, in bergruimten, op doksalen enz.  Vaak zijn de objecten slecht geschikt en staan de ruimten door plaatsgebrek overvol.  Men kan beter het aantal bergruimten beperken en overbodig materiaal verwijderen. De stookruimte is door de grote temperatuurschommelingen zeker geen ideale opbergplaats.  Een goede bergruimte is bovendien voldoende verlucht.

Elk stuk dient te worden geïnventariseerd, indien nodig gereinigd, genummerd en per type object opgeslagen. Kleine objecten worden gerangschikt op legbordstellingen gebufferd met polythyleenschuim. Erg waardevolle objecten, zoals oude schilderijen en beelden, worden het best bewaard in een preciosakamer met een zo stabiel mogelijke temperatuur en vochtigheidsgraad.

Bij de reorganisatie kan tegelijkertijd werk gemaakt worden van beschermhoezen (in bvb. ongebleekt katoen) en van de ondersteuning van de zwakkere delen. Gewaden hangen op speciaal opgedikte kapstokken in individuele hoezen van baalkatoen. Meer waardevolle en fragiele textilia worden horizontaal bewaard. Wanneer verflagen loszitten of hout aangetast is door houtborende insecten, kan best raad ingewonnen worden van een deskundige.

Het belang van de reiniging en eventuele reorganisatie van de bergruimten om tot een betere bewaring van alle voorwerpen te komen, kan niet genoeg benadrukt worden.  Dit vraagt een keer veel energie, maar het werpt voor lange tijd zijn vruchten af in functie van het behoud van het patrimonium. 

Tips over het gebruik en de opslag van religieuze objecten kan u krijgen bij Monumentenwacht Vlaanderen vzw. Tijdens de vorming "Religieus erfgoed opslaan" die het Provinciebestuur van Oost-Vlaanderen organiseert op 6 februari 2010 verneemt u hier ook heel wat meer over.