9 september 2009 - Volgens Johan Sauwens (CD&V), burgemeester van Bilzen en Vlaams parlementslid, worden de kosten voor het onderhoud van kerken voor veel Vlaamse steden en gemeenten stilaan onbetaalbaar. Hij pleit voor een groot "kerkenplan", waarin de kerkfabrieken, gemeenten en de Vlaamse regering afspraken maken. Volgens minister Geert Bourgeois (N-VA) is er geen ruimte voor bijkomende middelen. Hij wijst er op dat er jaarlijks al zo'n 39 miljoen euro naar het instandhouden van het kerkelijk patrimonium gaat.

De financiële verantwoordelijkheid voor het onderhoud van de kerk ligt normaal bij de kerkfabriek, maar een wet die dateert uit de tijd van Napoleon, zegt dat gemeenten de tekorten van de kerkfabrieken moeten dragen. Verwacht wordt dat dit jaar ruim zestig miljoen euro gebruikt zal worden om de tekorten van de kerkfabrieken op te vangen. Die kost dreigt in de komende jaren enkel te groeien. De onderhoudskosten nemen onverminderd toe en de inkomsten van de kerkfabrieken dalen steevast.

Vlaams minister Geert Bourgeois, bevoegd voor het onroerend erfgoed, heeft begrip voor de noodkreet van Johan Sauwens als burgemeester, maar wijst erop dat de Vlaamse overheid jaarlijks zo'n 39 miljoen euro uitgeeft voor het instandhouden van het kerkelijk patrimonium. Extra middelen liggen in deze moeilijke budgettaire tijden moeilijk, maar de minister wil overleg plegen met de kerkfabrieken en de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

Voor 2009 is een kleine 35 miljoen euro voorzien voor de restauratiepremie van religieus erfgoed. Daarnaast werd vorig jaar 860.000 euro uitgegeven voor het onderhoud van kerken. Voorts is er een enveloppe van 4 miljoen euro voor subsidies ten belope van 30 procent van de kosten voor het bouwen, verbouwen, uitbreiden van kerken, pastorijen, seminaries en andere religieuze gebouwen. Voor deze subsidie is er een grote wachtlijst: 102 aanvragen voor in totaal 7,4 miljoen euro werden nog niet behandeld, terwijl er momenteel reeds 2,9 miljoen van de enveloppe vastgelegd is.

Minister Bourgeois roept op om creatief na te denken over oplossingen, aangezien er wegens de moeilijke budgettaire toestand wellicht geen nieuwe middelen kunnen gevonden worden. Zo pleit hij voor een debat over de zinvolle herbestemming van religieuze gebouwen in het licht van de terugloop van het kerkbezoek. Voorts is ook overleg nodig met de Vlaamse kerkbesturen en de gemeenten. Een aantal gemeenten worden geconfronteerd met meerdere kerkfabrieken op hun grondgebied waarmee afzonderlijk onderhandeld moet worden. Daarnaast beschikt een aantal kerkfabrieken over een groot patrimonium, maar kunnen de gemeenten hen decretaal niet verplichten om deze middelen in te zetten voor het behoud van het patrimonium, aldus nog Bourgeois.

Bron: De Standaard/De Morgen